ئەمە گشتانێکی فراوانە کە پشتی بە هیچ بەڵگەیەک نەبەستووە و ئەو ڕاستییە پشتگوێ دەخات کە فێمینیزم بزووتنەوەیەکی جۆراوجۆرە و لەگەڵ زۆر بیرۆکەی تردا تێکەڵ کراوە و بیروڕا و ڕێگای جیاوازی زۆری تێدایە. ئەمەی خوارەوە ڕوونی دەکاتەوە کە بۆ چی ئەم بانگەشەیە لە ڕووی لۆژیکییەوە کێشەی هەیە و هەروەها دیدێکی دادپەروەرانە و بە بەڵگە پشتگیری کراو دەخاتە ڕوو سەبارەت بە چوارچێوە جیاوازەکانی فێمینیزم و کاریگەرییان لەسەر کۆمەڵگا.
درێژە...
بەسەربردنی کات لەگەڵ ئەو پیاوانەی کە ڕوانگەی دژە ژنیان هەیە، بە تایبەت لە «مەنۆسفێر/manosphere»دا، زیان بە ماف و بەرژەوەندییەکانی ژنان دەگەیەنێت. مەنۆسفێر کۆمەڵێک کۆمەڵگەی ئۆنلاینە کە بەهێزکردنی ژنان ڕەت دەکەنەوە و بیرۆکەی ژنکوژی و دژە فێمینیزم بڵاو دەکەنەوە. ئەم گرووپانە کێشە کۆمەڵایەتییەکان دەخەنە ئەستۆی ژنان و فێمینیستەکان و خەڵک لە ژنان تووڕە دەکەن و هەندێک جاریش بە ڕق و توندوتیژی هان دەدەن. مرۆڤ بە پەیوەندیکردن لەگەڵ ئەم پیاوانە یان قبووڵ کردنی بۆچوونەکانیان، بەبێ مەبەست پشتگیری لەو کۆمەڵە زیانبەخشانە دەکەن کە دژی ژنان کار دەکەن.
بانگەشەی ئەوەی کە فێمینیزم لەلایەن پیاوانەوە بۆ فریودانی ژنان دروست کراوە، نموونەیەکە لە «تیۆریی پیلانگێڕی» و هەروەها «چەواشەکاریی straw man». لەم جۆرە چەواشەکارییەدا، لەبری ڕەخنەگرتنی ڕاستەقینە لە فێمینیزم، وێنەیەکی خراپکراو و ناڕاستی لێ پێشکەش دەکرێت تاکوو بە ئاسانی بتوانرێت ڕەت بکرێتەوە.
هەندێک کەس بە هەڵە فێمینیزم بەراورد دەکەن بە ئایدیۆلۆژیای توندڕەوی وەک بنەڕەتخوازیی ئایینی یان ناسیۆنالیزم. ئەمە خراپ تێگەیشتنە. فێمینیزم دەربارەی پێشخستنی ئازادیی تاکەکەسی و یەکسانیی مافەکان، نەک کۆنترۆڵکردنی ئەوانی دیکە یان دروستکردنی گرووپێکی زاڵی نوێ.
پرسی ژن و فێمینیزم نابێت ببێتە کەرەستەی دەستی خاوەن هێزەکان بۆ بەدەستهێنانی متمانەی خەڵک بەتایبەت نیوەی کۆمەڵگە واتە ژنان. لەو ناوچانە کە ئایدیۆلۆژییە پانتاییخوازەکان زاڵن
بریتییە لە گۆڕانکارییەکانی باری دەروونی و هەست و سۆز و تەندروستی جەستەیی و ڕەفتار کە لە نێوان هێلکەدانان و دەستپێکردنی پۆن (کەوتنە سەر خوێن) لە سووڕی مانگانەدا ڕوو دەدات. بە گشتی، تا چەند ڕۆژێک دوای دەستپێکردنی پۆن دەمێنێتەوە و دەتوانێت کاریگەریی نەرێنیی لەسەر ژیانی ژنان هەبێت.
لێرەدا باسی چەند نموونە لە خۆپیشاندانەکانی ژنان (هەر چەند کە زیاتریش بووە) لە سەرتاسەری جیهان دەکەین و ئەو کاریگەرییانەی کە لەسەر سیاسەت هەیانبووە.
توندوتیژی دژی ژنان لە کوردستان یەکێکە لە گرفتە ئاڵۆز و فرەلایەنەکان کە زۆر هۆکاری کولتووری، کۆمەڵایەتی و سیاسیی هەیە. زۆرێک لە پیاوان توندوتیژی دژی ژنان بە هۆی دەسەڵات و یاسا سەپێنراوەکانی حکومەتی داگیرکەر دەزانن، لە کاتێکدا ئەوەی ڕاستییە...
فێمینیزمی لیبراڵ، کە زۆر جار پێی دەگوترێت فێمینیزمی باو یان چاکساز، یەکێکە لە سێ مەکتەبە فەلسەفییە گەورە و بنەڕەتییەکانی فێمینیزم. فێمینیزمی لیبراڵ تیشک دەخاتە سەر بەدەستهێنانی یەکسانیی جێندەری لە ڕێگەی چاکسازییە سیاسی و یاسایییەکانەوە کە لە چوارچێوەی ئێستای دیموکراسییە لیبراڵییەکاندا کار دەکەن.
لە کایە سیاسییەکاندا، زۆر جار گوێبیستی دەنگێک دەبین کە بە پاساوی «هەلومەرجی هەستیار» یان «قۆناخی ڕزگاریی نیشتمانی»، داوا دەکات پرسی ئازادیی ژن بنرێتە لاوە. دەڵێن:
