بەهێزکردنی ژنان پێویستە بۆ بنیاتنانی داهاتوویەکی باشتر هەم لە ڕووی کۆمەڵگە و هەم لە ڕووی ژینگەوە. بۆ ئەوەی بە کورتی باسی ئەم بابەتە بکەین، با سێ ڕێگەی سەرەکی لەبەرچاو بگرین کە بەهێزکردنی ژنان دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە چارەسەرکردن گۆڕانکاریی ئاووهەوا
درێژە...
مایکرۆپلاستیک بریتییە لە تەنۆلکەی پلاستیکی کە قەبارەیان لە خوار ٥ ملیمەترەوە، و نانۆپلاستیکەکان قەبارەیان لە خوار 0.001 ملیمەترەوەیە. ئەوان لە بەکارهێنانی بەربڵاو و جیهانی پلاستیک دێنە ناو ژینگە. مرۆڤ لە ڕێگەی خۆراک، ئاو و هەوا و لەمسی شتەکانەوە تووشی مایکرۆپلاستیکەکان دەبێت.
لێرەدا چەند نیشانەی سەرەکیی کێشە ژینگەیییە جیهانییەکان دەخەینە ڕوو
تەندروستیی ژینگە لەسەر کاریگەری ژینگەی سروشتی و دەستکردی مرۆڤ و ڕەفتارەکانی مرۆڤ لەسەر تەندروستی خەڵک دەکۆڵێتەوە. ئامانجی سەرەکی ڕێگریکردن لە نەخۆشی، کەمئەندامی و مردنە لە ڕێگەی کەمکردنەوەی بەرکەوتنی مەترسییە ژینگەیییەکان و هەروەها هاندانی ڕەفتاری تەندروستترە.
تا چەند سەدەی پێش، ژنان لە کاتی منداڵبووندا ڕووبەڕووی مەترسیی مردن، برینداربوون و نەخۆشی دەبوونەوە هەتا ساڵی ١٨٤٦ کە پزیشکێکی هەنگاری بە ناوی ئیگناتس زێمڵڤایس (Ignaz Semmelweis) وەک پزیشکی منداڵبوون دەستی بە کارکردن کرد.
مەترسییە ژینگەیییەکان بەپێی هۆکارە بنەڕەتییەکەیان دەکرێت دابەش بکرێن بە سێ پۆلی بەیەکەوە پەیوەندیدار وەک بایۆلۆجیکال، کیمیایی، و فیزیکی...
مەترسییە کیمیایییەکان ئەو ماددە زیانبەخشانەن کە هەڕەشە لەسەر زیندەوەران دروست دەکەن وەک پیسکەرەکانی هەوا وەک گازی کاربۆن مۆنۆ ئۆکساید، کانزا قورسەکان، و دژە مێرووەکان...
نموونە باوەکانی کانزا قورسەکان بریتین لە ئارسینیک، جیوە، قورقورشم، و کادمیۆم. ئارسینیک توخمێکی سروشتییە کە لە ئاو، خاک، تۆز، هەوا و خۆراکدا دەدۆزرێتەوە. ...
جیوە کانزایەکی سروشتییە کە سوودی زۆری هەیە، بەڵام لە هەمان کاتدا مەترسیی گەورەی بۆ تەندروستی هەیە...
قورقوشم (Pb) کانزایەکی سروشتییە کە لەناو بەرد و خاکی زەویدا دەدۆزرێتەوە، بەڵام چالاکییە مرۆیییەکانی وەک دەرهێنانی کان، پیشەسازی، و سووتاندنی سووتەمەنییە فۆسیلییەکان دەبنە هۆی بڵاوبوونەوەی بۆ ناو ژینگە. قورقوشم بۆن و تامی نییە...
